*तऱ्हाडी गावात विश्व आदिवासी दिन उत्साहात, मात्र ग्रामसेवक व प्रशासकांच्या अनुपस्थितीवर संताप*
*तऱ्हाडी*
आज दिनांक ९ ऑगस्ट रोजी तऱ्हाडी गावात *विश्व आदिवासी दिन* (ज्याला ‘आदिवासी क्रांती दिन’ म्हणूनही ओळखले जाते) स्थानिक आदिवासी समाजबांधवांच्या उत्साहपूर्ण सहभागाने साजरा करण्यात आला. ग्रामस्थांनी एकोप्याच्या वातावरणात हा दिवस साजरा करत आपल्या परंपरा आणि हक्कांची आठवण ताजी केली.विश्व आदिवासी दिन हा जगभरातील आदिवासी समाजासाठी त्यांच्या हक्कांची जाणीव, सांस्कृतिक ओळख जपणे आणि ऐतिहासिक संघर्षाची स्मृती जागवणारा दिवस आहे.
१९९४ मध्ये संयुक्त राष्ट्रसंघाने ९ ऑगस्ट हा *‘आंतरराष्ट्रीय आदिवासी दिन’* म्हणून घोषित केला. भारतातील आदिवासी समाजासाठी हा दिवस केवळ उत्सव नसून, तो सन्मान, अस्तित्व, वंचिततेविरुद्धचा लढा आणि सामाजिक न्यायाचे प्रतीक आहे.मात्र, तऱ्हाडी ग्रामपंचायतीकडून या दिवसाला कोणताही शासकीय किंवा प्रशासकीय प्रतिसाद मिळाला नाही. गावात दीड वर्षांपासून सरपंचांचा कार्यकाळ संपल्याने ग्रामपंचायत *ग्रामसेवक व प्रशासक यांच्या ताब्यात* आहे. त्यामुळे, गावातील कोणताही महत्त्वाचा दिवस, जसे इतर जयंती किंवा शासकीय महत्त्वाचे दिन हे यंत्रणेमार्फत आयोजित करणे व गावात उपस्थित राहून कार्यक्रम घेणे ही त्यांची जबाबदारी आहे.
पण आज, ग्रामसेवक व प्रशासक या दोघांचीही गावात उपस्थिती नव्हती. ग्रामसेवक महिन्यातून केवळ ५-७ दिवसच गावात येतात, तर प्रशासक तर महिन्यांनी एकदा तरी दिसले तरी ते गावकऱ्यांचे भाग्य समजावे, अशी परिस्थिती आहे. अशा वेळी, समाजासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असलेल्या या दिवशीही ते अनुपस्थित राहिल्याने ग्रामस्थ व आदिवासी बांधवांमध्ये तीव्र नाराजी पसरली.गावकऱ्यांनी सांगितले की, *“आमच्या समस्या, मागण्या, योजना, हक्क याबद्दल ग्रामसेवक व प्रशासक यांना जाणीव नाही का? इतर दिवशी ते सापडत नाहीतच, पण आज आदिवासी क्रांती दिनीही त्यांनी गावात न येणे हा अपमान आहे. हा दिवस केवळ आमचा सण नसून, हा शासकीय कॅलेंडरमधील अधिकृत दिन आहे.”*गावातील वातावरणात आज सकाळपासूनच प्रशासकीय यंत्रणेविषयी तीव्र रोष होता.
अनेकांनी स्पष्ट केले की, *ग्रामसेवक व प्रशासक यांच्या गैरहजेरीमुळे प्रशासनाविषयी गावकऱ्यांचा विश्वास कमी होत चालला आहे.*ग्रामस्थांनी ही बाब गंभीरतेने घेत, *तालुका विकास अधिकारी (BDO), जिल्हा परिषद मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) व जिल्हाधिकारी* यांनी याबाबत तातडीने दखल घेऊन संबंधित अधिकाऱ्यांकडून जबाबदारीची अपेक्षा पूर्ण करावी, अशी मागणी केली आहे.प्रतिक्रिया:योगेश पारधी (तरूण सामाजिक कार्यकर्ता) म्हणाले, “आजचा दिवस आमच्या ओळखीचा, अभिमानाचा आणि संघर्षाचा आहे. ग्रामपंचायतीकडून किमान एक छोटासा कार्यक्रम जरी झाला असता तरी गावकऱ्यांना उभारी मिळाली असती. पण ग्रामसेवक आणि प्रशासक यांनी गैरहजेरी लावून आमच्यासाठी असलेला हा दिवस दुर्लक्षित केला. हा आदिवासी समाजाचा अपमान आहे.”दिपक भिल (आदिवासी संघटना अध्यक्ष) म्हणाले, “आमच्या आदिवासी बांधवांसाठी हा दिवस केवळ उत्सव नसून, आमच्या हक्कांचा आणि अस्तित्वाचा लढा स्मरणारा दिवस आहे.
गावपातळीवर कार्यक्रम घडवून आणणे ही ग्रामसेवक आणि प्रशासक यांची जबाबदारी होती. पण त्यांनी उपस्थित राहून प्रोत्साहन देण्याची तसदीही घेतली नाही. प्रशासनाने आमच्या भावना, परंपरा आणि सन्मानाकडे केलेले हे दुर्लक्ष असह्य आहे. याबद्दल वरिष्ठांनी दखल घ्यावी, हीच आमची अपेक्षा आहे.”


