करडई, सुर्यफुलाचे पिके नामशेष होण्याच्या मार्गावर; इतर पिकांना पसंती
त-हाडी प्रतिनिधी : आठ ते दहा वर्षांपासून रब्बी हंगामात गहू्, ज्वारी आणि हरभरा पिकाला शेतकऱ्यांनी अधिक पसंती दिली आहे. त्यामुळे रब्बी हंगामातून तेल वर्गीय असलेले जवस, कारळे, अंबाडी, हुलगे, करडई व सूर्यफुलाचे पीक जवळपास इतिहासजमा होण्याच्या मार्गावर आहे.
यंदा करडईचे क्षेत्र शून्य टक्के असून सुर्यफूलाचे प्रमाणही अत्यंत कमी झाले आहे.
शासनाने तेलबिया उत्पादन व प्रक्रिया उद्योगात असलेली संधी विचारात घेऊन खाद्यतेल धोरणाला अनुसरून काही वर्षांपासून पावले उचलली आहेत. मात्र, शेतकऱ्यांना योग्य मार्गदर्शन मिळत नसल्याचे दिसत आहे.
तेल वर्गीय पिकाचे नामशेष होणारे क्षेत्र जगवण्यासाठी शेतकऱ्यांना मोफत बियाणे वाटपाचा कार्यक्रम राबवून लागवडीसाठी शेतकऱ्यांना प्रोत्साहन करण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
खरीप हंगामात सोयाबीन वगळता तेल वर्गीय पिकांच्या लागवडीचे प्रमाण दोन टक्केच होते. आता रब्बी हंगामात घेतल्या जाणाऱ्या तेल वर्गीय पिकांंचे प्रमाणही अत्यंत कमी दिसत आहे. बाजारात मागणी असलेल्या सुर्यफूल व करडईचे क्षेत्र तर शून्य टक्क्यावर आल्याचे दिसत आहे.
पूर्वी रब्बी हंगामात ज्वारीसाेबत करडई पीक प्रामुख्याने घेतले जात होते. शेतकरी खरिपासह रब्बी हंगामात सुर्यफूलाचे पीक घेत होते. मात्र, आता करडई व सुर्यफूल ही पिके घेण्याकडे शेतकऱ्यांनी पाठ फिरवली आहे.
एवढेच नव्हे तर काही वर्षांपासून जवसाचे पीकही दिसत नाही. कारळे, अंबाडी, हुलगे, ताग ही पिके जवळपास इतिहासजमा होण्याच्या मार्गावर आहेत.
विविध कारणांमुळे क्षेत्र घटले पूर्वी करडई फायदेशीर पीक समजले जायचे . अवेळी पाऊस, विविध रोगांचा प्रादुर्भाव तसेच सूर्यफूल व करडईला कमी दर ही लागवड क्षेत्र घटण्याची प्रमुख कारणे आहेत. शेतकरी अधिक फायदा मिळणाऱ्या ज्वारी, गहू्, सोयाबीन, हरभरा पिकांकडे वळले आहेत. – :
करडईचे क्षेत्र पूर्वी आहारात करडईचे तेल वापरणे प्रतिष्ठेचे व आरोग्यवर्धक मानले जात होते. परंतु, सद्यःस्थितीत करडई दुर्मिळ झाली आहे. त्यातच करडई पीक घेतल्यास त्याच्या काढणीस मनुष्यबळाअभावी अडचण येत आहे. याशिवाय करडईच्या परिपक्वतेचा कालावधी ज्वारी, हरभऱ्यापेक्षा जास्त आहे. यामुळे शेतकऱ्यांनी या पिकाकडे पाठ फिरवली आहे.
