वाळवणी पदार्थ करण्यासाठी महिलांची लगभग सुरू ; ग्रीष्म ऋतूतील महिलाचा घरगुती उद्योग जोमात
त-हाडी ( प्रतिनिधी ) दि २५
: अरे संसार संसार ,,,, या बहिनाबाईच्या कविते प्रमाणे महिलांना घरात काय हवय काय नको ? याची नेहमी चिंता असते . म्हणूनच शिरपुर तालुक्यातील त-हाडी परिसरात महिलांची वाळवणी पदार्थ बनवण्यासाठी लगभग सुरू झाली आहे .
महाराष्ट्रात पुर्वी शेती मशागतीतुन उसंत मिळताच व पुढे लग्न कार्य आसल्यास किंवा हातचे पदार्थ म्हणून गव्हापासून शेवया , कुरर्डया ,बाजरी पासून खारोड्या,वडे, ज्वारी पासून पापड , तांदळापासून पापड , चकल्या,उडीदापासुन वडे ,पापड, मुंगाचीदाळ मुंगवडया , बटाट्या पासून चिप्स , चकल्या ,शाबुदाना चिप्स , चकल्या आदि वाळवणाचे पदार्थ वर्ष भर घरात वेग वेगळ्या वेळी किंवा सणावारा सह उपवासासाठी तळून वापरले जातात . हा वाणेाळा प्रत्येक घरात असावेत हया साठी महिलांची धडपड असते .
पुर्वी सर्व खरीप _ रब्बी पिके घरात काढून आणल्यानंतर ग्रिष्मरुतु मध्ये शेती मशागत कामे थांबताच महिला या उन्हाळी वाळवणी पदार्थ बनवण्यासाठी कामाला लागतात . हा उदयोग एकटी – दुकटीला जड वाटत असल्याने ऐक मेका सहाय्य करू अवघे धरू सुपंथ ,,, या उक्ती प्रमाणे हेळून मेळून शेजार पाजारनी एकत्र येऊन हा उद्योग सुरू होतो .
शहरात यंत्र उद्योग उपलब्ध व बाजारात तयार मिळत असल्याने आणि आता यंत्र बचत गटांच्या समुह उदयोगातुन उपलब्ध होत असल्याने विकत घेतात परंतु ग्रामिण भागात महिला घरीच तयार करत असतात . आता शेवया तयार करण्याचे यंत्र आले असून त्यामुळे रोजगार तयार झाला आहे .
तर काही महिला रोजंदारी वर मदत करत असल्याने त्यांना रोजगार मिळाला आहे पूर्वी शेवया फळी पाटावर केल्या जात असत त्याची चव व पध्दत वेगळीच होती .
मी पुर्वी हात साच्याने घरीच शेवया करत आता मी स्वतः च्या व बॅकेच्या आर्थिक सहकार्यातुन शेवया मशीन घेतले.त्या मशीन द्वारे दिवसाकाठी 30/35 किलो शेवया घरची कामे सांभाळून तयार करते प्रती किलो १५ रूपयाप्रमाणे मिळतात.त्यामुळे ४५० ते ५०० रूपये मिळतात यात रोजंदारी व विद्युत बिल मशीन घसाई वजा २५० ते ३०० रूपये प्रति दिन उत्पन्न मिळतात
सौ . लताबाई अहिरे
शेवया उत्पादक , तोरखेडा ता शाहादा
आमच्या घरी या वर्षी पुतणीचे लग्न कर्तव्य असून लग्नासाठी कुरर्डया , पापड रूखुतासाठी लगातात तर झालीसाठी वडे लगतात . म्हणुन वाळवणी पदार्थ बनवण्याची लगभग सुरू आहे . घरी परिश्रमाने बनवलेल्या पदार्थाची चव वेगळीच असते . व उन्हाळ्याचे दिवस ही सुखद निघुन जातात . सध्या मला या कामात सासू, जावा, भावांची, शेजारच्या बाईची चांगलीच मदत मिळते .
सौ मंगलबाई भामरे
