झटपट कर्जाच्या विळख्यात सापडली तरुणाई;
एका क्लिकवर पैशाची उचल;
३६ टक्क्यांपर्यंत व्याजाचा ससेमिरा
त-हाडी : कर्जासाठी बँकेत ओळख, दोन जामीनदार, सामाजिक प्रतिष्ठा या गोष्टी मागे पडून मोबाइलच्या एका क्लिकवर झटपट कर्जाचा फंडा सुरू झाला आहे. यामुळे त-हाडीसह परिसरातील, ग्रामीण भागातील तरुणांना कर्जाऊ रकमा उचलण्याची चटक लागली आहे. १६ ते ३६ टक्के व्याजाचा ससेमिरा घेऊन वसुली कर्मचारी दारात धडकतात, तेव्हाच आपल्या पोराने एवढे कर्ज घेतले आणि त्याची व्याजासह रक्कम एवढी असल्याचे ऐकून कुटुंबीयांना धक्का बसत आहे.
एक हजार रुपयांचे कर्ज घ्या ते फेडा. पुढील कर्ज पाच हजार घ्या ते फेडा अशी रक्कम वाढत जाऊन तीस हजारांपर्यंतचे पर्सनल लोन सहजपणे मिळवा, अशा आशयाच्या जाहिराती पाहून या चक्रात तरुणाई गुरफटत चालल्याचे दिसून येते. शहरातील अनेक गरीब व मध्यम वस्तीत याचे पेव फुटल्याचे दिसून येत आहे. वसुली करणारे दारात उभे राहिल्यानंतर अनेक कुटुंबीयांच्या तोंडचे पाणी पळते. त्यातून वादावादीचे प्रकार घडत आहेत.
त्वरित कर्ज देताना अवघ्या पाच मिनिटांत जलद आणि पेपरलेस कर्जाची रक्कम ग्राहकाला दिली जात आहे. ऑनलाइन तसेच ऑफलाइन पद्धतीने व्यवहार करून कर्ज पुरवले जात आहे. १२ महिन्यांच्या कालावधीसाठी ३० ते ३६ टक्के व्याजाने आपण हे कर्ज घेत असल्याची समोरच्याला पुसटशी कल्पनाही नसते. पालकांच्या अपरोक्ष युवावर्ग, काही महिला परस्पर असे कर्ज उचलत आहेत.
त्यांच्या या व्यवहाराची कोणतीच कल्पना घरच्यांना नसते. अशावेळी वसुलीसाठी येणाऱ्यांसमोर कुटुंबीयांना तोंड द्यावे लागत आहे. या पैशांचा मुलाने कशासाठी वापर केला, हे विचारण्याऐवजी पालक प्रतिष्ठेपोटी कर्ज स्वतःच परतफेड करताना दिसतात. त्यातून आर्थिक नुकसान होत आहे.
परतफेडीची खात्री काय?
केवळ दोन कागदपत्रांच्या आधारे कंपन्यांचे कर्मचारी कर्ज वाटप करीत आहेत. यातून चैनीसाठी असे कर्ज उचलणाऱ्यांची संख्या त-हाडीसह परिसरात वाढत आहे. कर्जाची परतफेड करण्याचे उत्पन्नाचे मार्ग नसलेल्यांना अशी खिरापत वाटून या कंपन्यांनी मात्र आपले उद्दिष्ठ साध्य केल्याचे चित्र आहे.
युवकांनी झटपट लोण देणारे किती टक्के व्याज दरात कर्ज देताहेत, त्या दराचा करार करून घ्यावा. कर्जवसुलीसाठी अगोदर कर्जदाराला नोटीस देणे, न्यायालयातून वसुली दाखला मिळविणे गरजेचे असते. त्याशिवाय वसुली करता येत नाही. युवकांनी या नियमांची माहिती करून घ्यावी. झटपट कर्ज मिळविण्यात आपली फसवणूक होत नाही ना याची खात्री करून घ्यावी.
भुषण बागुल,
कर सल्लागार, शिरपूर
